Omgaan met grenzen
Aan de slag
Wij willen de opgedane kennis graag delen. Daarom hebben wij op basis van de onderzoeksbevindingen een handreiking opgesteld voor procesregisseurs om veelvoorkomende grenzen te slechten of te accepteren en respecteren waar het slechten van de grenzen niet wenselijk of mogelijk wordt geacht. Deze handreiking bestaat uit een aantal richtvragen. De richtvragen zijn primair bedoeld voor degene die de regie in handen heeft in het participatieproces.
Wij refereren in dit document aan de ‘procesregisseur’, en gaan er hierbij ook vanuit dat dit tevens de ‘projectontwerper’ is. De richtvragen aan procesregisseurs vormen geen blauwdruk voor een geslaagd participatieproces. Ook zijn ze niet bedoeld als chronologisch stappenplan. Wat juist sterk naar voren is gekomen in het onderzoeksproject is dat rigide stappenplannen en blauwdrukken niet goed werken. In een open en flexibel traject is men beter in staat om met eventuele verrassingen om te gaan en (maatschappelijke, politieke, e.d.) veranderingen te accommoderen. Bovendien is elk participatieproces uniek en moet elk proces ontworpen worden op een manier die past bij de lokale en specifieke context.
Een groot deel van de vragen aan de procesregisseur is bedoeld om de vaak terugkerende mismatch van belangen, verwachtingen en beelden te voorkomen door heldere en expliciete communicatie tussen de verschillende partijen hierover te initiëren. Wat de richtvragen uniek maakt is dat zij zijn opgesteld vanuit een redenatie van grenzen aan participatie, bekeken vanuit vijf verschillende rollen die deelnemers aan het proces kunnen hebben.
De vragen zijn bedoeld om beter inzicht te krijgen in waarom dingen ‘mis’ lopen in een proces, dit waar mogelijk te voorkomen of te repareren, door kritische reflectie over mogelijke oorzaken. Wanneer de oorzaken helder zijn biedt dit aanknopingspunten voor oplossingen. We pretenderen niet om alle antwoorden op de richtvragen te weten.